Σε ό,τι αφορά στο πρώτο, όχι οι Έλληνες, ούτε καν η ελληνική κυβέρνηση έχουν τη δυνατότητα να επηρεάσουν την έκβαση του παιχνιδιού. Μένουν έντρομοι παρατηρητές στην εξέδρα να περιμένουν το μέλλον που οι άλλοι τους επιφυλάσσουν. Η κυβέρνηση προσπάθησε να επηρεάσει την εξέλιξη του παιχνιδιού. Το αποτέλεσμα της προσπάθειας είναι σε όλους γνωστό. Όσες πρωτοβουλίες κι αν πήρε ο Γιώργος Παπανδρέου, όποια στρατηγική κι αν ακολούθησε, ήρκεσαν ορισμένα «νάιν» της Άνγκελα Μέρκελ για να πάθει η χώρα ανακοπή. Αρκεί ένα «γιά» της Καγκελαρίου για να δώσει στην Ελλάδα το φιλί της ζωής…

Σε ό,τι όμως αφορά στο δεύτερο, η κατάσταση είναι διαφορετική. Η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει, αν αλλάξουν οι Έλληνες. Δύσκολα; Με βία; Αλλά να αλλάξουν. Να αναθεωρήσουν όλα όσα πίστεψαν και πιστεύουν. Να κάνουν την αυτοκριτική τους για το μερίδιο της δικής τους ευθύνης. Για το κατά πόσο συνέβαλαν, ώστε η Ελλάδα να μην διαθέτει στοιχειωδώς επαρκές πολιτικό προσωπικό να την εκπροσωπεί. Για το κατά πόσο συνέβαλαν στη δημιουργία του φαύλου και ανίκανου κράτους που κατατρώει κάθε παραγωγικό πόρο, που παρεμποδίζει κάθε δημιουργική προσπάθεια.
 
Βάση των παραπάνω, το σοκ που βιώνει η χώρα μπορεί και να αποβεί ευεργετικό. Πρώτο για να διαπιστωθεί η αδυναμία της χώρας. Για να κατανοηθεί πως η διεθνής αξιοπιστία δεν κερδίζεται με λόγια, αλλά με επίπονη και κυρίως συλλογική δουλειά. Δεύτερο για να πειστούν όλοι πως το πάρτι τελείωσε. Και πως πλέον η χώρα θα αναγκαστεί να πιάσει το νήμα απ’ το σημείο που το άφησε τριάντα χρόνια πριν. Τότε που ξεκινούσε μια άλλη Αλλαγή…

Ευτυχώς, οι Ευρωπαίοι μας έδωσαν λίγο χρόνο ζωής. Όπως όλα δείχνουν η πρώτη βοήθεια θα έρθει. Η χρεοκοπία αναβάλλεται μέχρι νεοτέρας. Προφανώς, η γερμανική ελίτ δεν νοιώθει ακόμα έτοιμη να διαχειριστεί τις απρόβλεπτες επιπτώσεις που θα προκαλέσει στην ευρωζώνη η ελληνική πτώχευση. Προφανώς, δεν τής είναι ακόμα ξεκάθαρο αν η κατάργηση του ευρώ συμφέρει τελικά τη Γερμανία. Μέχρι να το ξεκαθαρίσει η Ελλάδα μπορεί να ανασαίνει, έστω και με μηχάνημα υποστήριξης. Αν στο διάστημα αυτό καταφέρει να ανατάξει τις δυνάμεις της και να σταθεί στα πόδια της, θα μπορέσει να ελπίζει ότι θα βαδίσει αξιοπρεπώς προς το μέλλον.