δείξε το

Ρεπορτάζ του ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΣΑΝΤΑΜΟΥΡΗ

Η Αθήνα απορούσε: "γιατί όχι εμείς;" όταν η Ουάσινγκτον - από δεκαετίας και πλέον - ανακοίνωνε σε "κύματα" το ποιες χώρες θα μετείχαν στο πρόγραμμα visa weaver, ώστε οι πολίτες τους να μη χρειάζονταν εφ' εξής βίζα για να επισκεφθούν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για τη συμμετοχή τέτοιων κρατών στο visa weaver, η Ουάσινγκτον επεδείκνυε ευελιξία, ασχέτως αν διαπίστωνε ότι η ανομία ήταν πολιτικό στοιχείο της εξέλιξής τους σε "δυτικές" δημοκρατίες ή ότι επεδείκνυαν ανοχή, λ.χ, σε θύλακες τρομοκρατίας ή σκληρής παραβατικότητας. Οι εν λόγω χώρες ήταν πολύ πιο χαμηλά από την Ελλάδα στους διεθνείς καταλόγους αξιολόγησης ασφαλείας, ενώ η υψηλότερη θέση της ήλθε να "στερεωθεί" το 2003, όταν συμφωνήθηκε η αντιτρομοκρατική συνεργασία ΕΕ-ΗΠΑ και προχώρησε η προμήθεια πανάκριβων (με την καλή έννοια) συστημάτων ασφαλείας από την Ελλάδα, εν όψει των ολυμπιακών αγώνων. Έκτοτε αρμόδιοι παράγοντες και πολιτικοί που έπαιζαν ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τους αμερικανούς ήταν βέβαιοι ότι το παιχνίδι είχε κερδηθεί, μετά από προσπάθειες μιας πενταετίας και βάλε. Προσπάθειες που "είχαν βρει" σε διάφορους "τοίχους".

Πρώτο σημαντικό εμπόδιο ήταν η ανθρώπινη και δικαιολογημένη ανασφάλεια και εσωστρέφεια στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά από την εγκληματική κατάρριψη των διδύμων πύργων στη Νέα Υόρκη το 2001, την περίφημη "11η Σεπτεμβρίου". Η έξαρση της αμερικανικής εσωστρέφειας, βεβαίως, δεν επιβάρυνε μόνον τις σχέσεις με την Ελλάδα. Τότε είχαμε την πρώτη σημαντική άρνηση προς την Αθήνα για κατάργηση της βίζα, την οποία κυβερνήσεις διεκδικούν πριν από το 2000, με την επικουρία της ομογένειας. Η αρνητική διάθεση άρχισε διπλωματικώς να αμβλύνεται μετά από τις συλλήψεις των μετέπειτα καταδικασθέντων και αθωωθέντων για τρομοκρατία, στις υποθέσεις ΕΛΑ και 17 Νοέμβρη.

Η σημειούμενη τότε άμβλυνση δεν εξαφάνισε βεβαίως την αρνητικότητα. Η υπόθεση προχωρούσε ή βάλτωνε και αναλόγως του βαθμού συμφωνίας για το αν, επί παραδείγματι, "είχε συλληφθεί όλη η τρομοκρατία ή όχι" ή για το αν "οι δικαστικές αποφάσεις εξέφραζαν το αίσθημα κατά της τρομοκρατίας ή όχι".

"Λίγα" τα διαβατήρια

Την αμερικανική αρνητικότητα συντηρούσαν ποικίλες "ανοικτές" υποθέσεις επί διμερών και περιφερειακών θεμάτων. Επιπλέον, την υπέθαλπε η διαφορά τουλάχιστον στις νομικές απόψεις για το πώς ήταν δυνατό να εφαρμοσθούν -στην ελληνική περίπτωση- προβλέψεις των αντιτρομοκρατικών συμφωνιών του 2003.

Οι προοπτικές για τη βίζα έδειξαν να βελτιώνονται το καλοκαίρι του 2004, λίγο πριν και κυρίως λίγο μετά τους Ολυμπιακούς. Η Ελλάδα, μετά από πολύπλευρες διαπραγματεύσεις, συνήψε συμφωνία-μαμμούθ για την προμήθεια νέου τύπου διαβατηρίων. Αυτά πληρούσαν όρους ασφαλείας που οι ΗΠΑ έθεταν μεταξύ των προϋποθέσεων για την κατάργηση της βίζα. Στην πορεία οι εν λόγω όροι μεταβλήθηκαν, η συζήτηση έτεινε να αφορά πολύ ευαίσθητα δεδομένα και η Ελλάδα βρέθηκε πάλι να υπολείπεται των προϋποθέσεων, σε χρόνο που συνέβη να απορρίπτει την τότε "τελική πρόταση" Νίμετζ για το Μακεδονικό. Παραλλήλως, η υπόθεση "πάγωνε" ενόσω η Ουάσινγκτον κλιμάκωνε την πίεση για ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στο Αφγανιστάν.

Προσυμφωνία

Οι απαιτήσεις της Ουάσινγκτον και το βάλτωμα της υπόθεσης μεγάλωναν κατά καιρούς, σε περιόδους κατά τις οποίες σποραδικές ή πιο πυκνές ενέργειες "χαμηλής τρομοκρατίας" φιλοτεχνούσαν περιστασιακώς μιαν απωθητική εικόνα για την Αθήνα. Σήμερα, η Ελλάδα ζει τη γεωμετρική κλιμάκωση του ειδεχθούς στην τρομο-δράση, ζει στον απόηχο μιας φρικτής δολοφονίας.
Οι αρμόδιοι μελετούν με προσοχή τους στόχους που θέτουν στην προκήρυξή τους εκείνοι που αποκαλούνται "Σέχτα Επαναστατών": Αίμα, αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό της χώρας και έκθεσή της στο εξωτερικό. Εν τούτοις, η κατάργηση της βίζα δείχνει πιο κοντά από ποτέ.
Αύριο στην Κέρκυρα, οι υπουργοί Μπακογιάννη και Στάϊνμπεργκ, σύμφωνα με πληροφορίες που υπάρχουν, προτίθενται να υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο visa weaver αλλά, παραλλήλως, και πρωτόκολλο για την ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα του βαρέος εγκλήματος. Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται πιο συγκρατημένη από την ελληνική για τις υπογραφές αλλά βεβαιώνει ότι επιθυμεί πρόοδο στο θέμα.

Καταλύτης η...διαχείριση

Προσδοκίες, αν και όχι στην ίδια με τη σημερινή "ποσότητα", είχαν δοθεί και λίγο πριν τις εκλογές του 2007 αλλά, μετεκλογικώς, η ελληνική επιδίωξη έμεινε στον "πάγο". Και, μάλιστα, πιο βαθιά από τότε που ανακοινώθηκαν οι συγκλίσεις με τη Ρωσία στα ενεργειακά θέματα αν και όλοι γνώριζαν ότι η Αθήνα εξακολουθούσε "να ανήκει στη Δύση". Παιχνίδι ελέγχου.

Το φθινόπωρο του 2008 η αμερικανική πλευρά εξακολουθούσε να απαιτεί διμερή συμφωνία για θέματα στα οποία η Ελλάδα (θα έπρεπε να) καλύπτεται από τις συμφωνίες ΗΠΑ-ΕΕ. Η Ουάσινγκτον είχε διαφορετική άποψη από την ελληνική πλευρά περί τη...διαχείριση υπόπτων για τρομοκρατία, είχε και συγκεκριμένες απαιτήσεις, σταθερές για πολλά-πολλά χρόνια. Είναι ένα ερώτημα το ποιές απ' αυτές θα εκπληρωθούν σε συνέχεια των εγγράφων που θα υπογραφούν. Έτσι ή αλλιώς, τα εν λόγω θέματα μπορεί να εξελιχθούν σε καταλύτη για την υπογραφή, αφού φαίνεται να μην υφίστανται τα κωλύματα που επεκαλείτο η Ελλάδα ως μέλος της ΕΕ. Επ' αυτών δεν υπάρχει επίσημη πληροφόρηση. Υπάρχουν αποφυγή σχολιασμού και ανεπίσημες διαψεύσεις, τις οποίες πολιτικές πηγές θεωρούν λιγότερο ηχηρές από την επίσημη σιωπή.

Καραμανλής στις ΗΠΑ

Επίσης επί των θεμάτων αυτών δεν άλλαξε η αμερικανική θέση, παρ' ότι η διοίκηση Ομπάμα επιχειρεί να "χρωματίσει" διαφορετικά τις διεθνείς σχέσεις, προφανώς και τις σχέσεις με την Ελλάδα...και στο θέμα βίζα.
Αρκετοί πιστεύουν ότι ο Κ.Καραμανλής θα βρεθεί σε θέση να ανακοινώσει συμφωνία για τη βίζα, το φθινόπωρο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διευθέτηση επαφών υψηλού επιπέδου, κατά τη σχεδιαζόμενη επίσκεψή του, θεωρείται κεφάλαιο στην αντζέντα Μπακογιάννη-Στάϊμπεργκ.

Σχόλια (0)

Δημοσίευση σχολίων μέσω RSS feed

πείτε μας τη γνώμη σας

Όνομα

e-mail

Σχόλιο

μικρότερο | μεγαλύτερο

Διάβασα και συμφωνώ με αυτούς Όροι Χρήσης.

Πληκτρολόγησε τους εμφανιζόμενους χαρακτήρες

Πρόσθεσε σχόλιο