ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΟΜΠΟΥΛΑ Προσπάθεια διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας βλέπει πίσω από τις προτάσεις που προωθούνται το τελευταίο διάστημα για την επίλυση του Κυπριακού ο πρώην πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής και επίτιμος πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Βάσος Λυσσαρίδης. Μιλώντας στον «ΕΤ», ο κ. Λυσσαρίδης υπογραμμίζει την ανάγκη χάραξης κοινής στρατηγικής από την ελληνική και την κυπριακή κυβέρνηση, επιρρίπτει ευθύνες για τη μη επίλυση του προβλήματος τόσο σε ξένους παράγοντες όσο και σε «δικά μας λάθη και παραλείψεις», ενώ αναπτύσσει τις ενστάσεις του για τους χειρισμούς του Κύπριου προέδρου Δημήτρη Χριστόφια. Παράλληλα, δηλώνει ότι «ο πολιτικός πρέπει να έχει συναίσθημα, χωρίς να είναι δούλος του». Συνεχείς είναι οι αναφορές για επίλυση του Κυπριακού σύντομα. Τι σχέδια προωθούνται; Φοβάμαι ότι δεν προωθείται η επίλυση του ζητήματος, αλλά η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν υπάρχει ελεύθερη τουρκοκυπριακή φωνή, είναι κηδεμονευόμενη ασφυκτικά από την Τουρκία. Η κατάσταση και οι προτάσεις είναι ίδιες και με τον αριστερό Ταλάτ και τώρα τον Έρογλου,. Ο διακοινοτικός διάλογος είναι ψευδεπίγραφος, γιατί πίσω κρύβεται η Τουρκία. Οι προτάσεις που προβάλουν στηρίζονται σε δυο λαούς, δυο κράτη, φυλετικά κριτήρια, καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εγγυητές σε μια ευρωπαϊκή χώρα και ξένους στρατούς. Δεν μπορούμε να συμβιβαστούμε, παρά το γεγονός ότι κάναμε και αδόκιμες υπαναχωρήσεις-πέραν του ορίου ασφαλείας- προς τους Τουρκοκυπρίους, με την φρούδα ελπίδα ότι θα διασφαλίσουμε λύση. Η Τουρκία έχει ανάγκη να αξιοποιήσει την στρατηγική σημασία της Κύπρου στην πορεία της για περιφερειακή υπερδύναμη με παγκόσμια εμβέλεια. Έτσι, οι υποχωρήσεις διαστρεβλώνουν το θέμα, δίνουν την εντύπωση διεθνώς ότι η διαμάχη είναι μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Προσφέρουν άλλοθι στην Τουρκία, χωρίς να οδηγούν στη λύση του κυπριακού. Δυστυχώς από καιρό δεν έχουμε ΟΗΕ, ενώ οι αρμόδιοι επηρεάζονται καταλυτικά από την αμερικανική πλευρά, όπως με το θέμα Ανάν, όπου οι προτάσεις του Οργανισμού έρχονταν σε πλήρη σύγκρουση με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, γιατί πιεζόταν από τους Αγγλοαμερικανούς. Φυσικά δεν θέλουμε την απόσπαση του θέματος από τον ΟΗΕ, αλλά την εντονότερη εμπλοκή ευεργετικών δυνάμεων, τη δημιουργία συμμαχιών μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο, που παρά τις επίσημες τοποθετήσεις μερικών χωρών, βλέπει με επιφυλακτικότητα, τον ρόλο της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η Γαλλία, η Αυστρία, διάκεινται θετικά. Επίσης μπορεί να αξιοποιηθούν η Ρωσία, και η Κίνα από τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Κάποιες ευρωπαϊκές χώρες, μάλιστα, εξαρχής είχαν μια στάση πιο καθαρή από την δική μας, υποστηρίζοντας πως η Τουρκία δεν έπρεπε να αρχίσει διαπραγματεύσεις αν δεν υλοποιούσε πρώτα τις υποχρεώσεις της ως υποψήφιας χώρας: να αναγνωρίσει την κυπριακή κυβέρνηση, να ανοίξει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια, να αποαναγνωρίσει το κατοχικό καθεστώς. Πρέπει να απευθυνθούμε στους Ευρωπαίους, που μας χρησιμοποιούν -καθώς δεν θέλουν την Τουρκία για άλλους λόγους- και να τους χρησιμοποιήσουμε εμείς. Γιατί η Ελλάδα και η Κύπρος είπαν «θέλουμε την ένταξη» αρκεί η Τουρκία να προσαρμοστεί. Να αφήσουμε το «θέλουμε» και να εστιάσουμε στο να «προσαρμοστεί». Άμα προσαρμοστεί, εδώ είμαστε. Αλλά δεν θα προσαρμοστεί. Δεν ζητάμε ως Κύπρος και ως Ελλάδα τίποτα που να μην είναι κατοχυρωμένο διεθνώς. Εκείνοι λένε, «αν τολμήστε να υλοποιήσετε τα δικαιώματα σας θα σας τιμωρήσουμε». Θέλουμε φιλία με τον τουρκικό λαό αρκεί να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός δικαιωμάτων και διεθνών συμβάσεων. Γιατί τόσα χρόνια δεν επιλύθηκε το Κυπριακό;
Εξαιτίας της εμπλοκής ξένων παραγόντων, και δικών μας λαθών και παραλείψεων. Δεν υπάρχει αλληλεγγύη σε ανύπαρκτο αγώνα. Πάμε ποσοτικά, αντί ποιοτικά και περιμένουμε οι ξένοι να κάνουν τη δουλειά μας. Πρέπει να καταλήξουμε: Ή θα προσαρμοστούμε στις τουρκικές αξιώσεις να γίνουμε αποικία της Τουρκίας, στον δρόμο της προς περιφερειακή υπερδύναμη ή ακολουθούμε μια στρατηγική που στοχεύει-ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα- να κάνει τον στόχο της Τουρκίας ανέφικτο. ¨Η τουλάχιστον να είναι οδυνηρή για εμπλεκόμενα συμφέροντα της Τουρκίας και άλλων. Ποια θα ήταν η καλύτερη λύση; Αν ήταν θέμα Ελληνοκυπρίων-Τουρκοκυπρίων δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Αν μας αφήσουν ήσυχους, θα ζήσουμε αρμονικά, θα έχουμε κοινωνική και όχι φυλετική επαφή. Είναι δυνατόν, σήμερα να μιλάμε με φυλετικά κριτήρια, όταν έχουν καταργηθεί στη νότια Αφρική; Θέλουμε ενιαία Κύπρο, να διοικεί η πλειοψηφία, με εγγυημένα τα δικαιώματα της μειοψηφίας για συμμετοχή στην πολιτική ζωή. Αυτό ήταν το ομόφωνο ανακοινωθέν του Εθνικού Συμβουλίου, τον Σεπτέμβριο του 2009.
Πως κρίνετε τους χειρισμούς Χριστόφια; Δεν συμφωνώ. Στο πρώτο ανακοινωθέν μίλησε για δυο συνιστώντα κράτη που θα συνεταιριστούν. Ο συνεταιρισμός εξόφλησε από το 1964. Έκανε-με καλή πρόθεση- αδόκιμες προσφορές για εκ περιτροπής προεδρία. Ξανακούστηκε αυτό σε μια χώρα; Με τις προτάσεις του προέδρου δεν συμφώνησε κανένα κόμμα. Μόνο το ΑΚΕΛ. Η επίσημη θέση Χριστόφια είναι μοιρολατρική. Ηττηθήκαμε και πρέπει να πληρώσουμε. Πως ηττηθήκαμε; Έγινε πραξικόπημα, εισβολή που ήταν σχέδιο του Κίσσιγκερ και πληρώνουμε εμείς τα συνωμοτικά σχέδια των ξένων; Πολεμήσαμε να μπούμε στην ΕΕ για να έχουμε λύση συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Θα εγκαταλείψουμε τα δικαιώματα μας ως Ευρωπαίοι πολίτες; Θα μπορούν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι να εγκαθίσταται και να εργάζονται στην Κερύνεια και δεν θα μπορούμε να πάμε οι Κύπριοι; Αυτό το καθεστώς αργά ή γρήγορα θα εκραγεί.
Ποιες εξελίξεις δρομολογούνται για το επόμενο διάστημα και ποιες οι προθέσεις της Τουρκίας; Δεν βλέπω άμεση εξέλιξη. Αν τολμήσουν να πούνε στο λαό, αυτά που συζητιούνται, περί εκ περιτροπής προέδρου, το 80% θα πει όχι. Ελπίζω πως δεν θα τα πουν. Η διχοτόμηση είναι ακρωτηριασμός, αλλά και αυτά που μας προτείνουν. Η Τουρκία προτείνει συνομοσπονδία, αλλά την ενδιαφέρει να είναι εγγυήτρια δύναμη και στις κατάλληλες συνθήκες να δημιουργήσει ταραχή για να προωθήσει τα σχέδια της. Τι γίνεται με την απομάκρυνση την τουρκικών στρατευμάτων ; Το αφήσαμε. Είχε οριστεί από την ΕΕ χρονοδιάγραμμα για συμμόρφωση της Τουρκίας προς τις υποχρεώσεις της ως υποψήφια χώρα. Δεν της τήρησε. Αλλά δεν παίρνουν μέτρα, ούτε καν απειλούν. Ευθύνεται η ΕΕ και εμείς, γιατί αφήσαμε ορφανές ευκαιρίες.
Τι περιμένετε από την ελληνική κυβέρνηση; Η οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση μπορεί να διαδραματίσει ρόλο, γιατί είμαστε το ίδιο έθνος, και η πηγή κινδύνου είναι η ίδια. Ο τουρκικός επεκτατισμός, η οποιαδήποτε υπαναχώρηση στην Κύπρο θα έχει συνέπειες στο Αιγαίο και την Θράκη, γι αυτό και η τύχη είναι κοινή και τα προβλήματα αλληλοσυνδεδεμένα. Η κοινή στρατηγική αποτελεί εθνική και πολιτική αναγκαιότητα. Δεν δέχομαι αλληλεγγύη από την Ελλάδα, γιατί αυτή δίνεται μεταξύ φίλων. Κι εμείς είμαστε ένα. Απαιτώ από την Ελλάδα συμπόρευση. Έχουμε κοινά προβλήματα και κινδύνους.. Είμαι βέβαιος πως το έθνος θα έχει κοινή πορεία για να απαλλαγούμε από αυτούς: διχοτόμηση του Αιγαίου, κυπροποίηση της Θράκης, αλεξανδρεττοποίηση ή ιμβροποίηση της Κύπρου. Δεν θα το επιτρέψουμε. Θα αγωνιστούμε. Τι δεν ξεχνάτε από την πλούσια διαδρομή σας; Προσωπικά την απόπειρα δολοφονίας εναντίον μου. Πολιτικά το σχέδιο Ανάν. Όταν οι ηγεσίες αρχικά ήταν υπέρ του σχεδίου, ο λαός που με παρωπίδες ψηφίζει παραδοσιακά και οικογενειακά, τις εγκατέλειψε και ψήφισε 75% εναντίον. Αυτό είναι αισιόδοξο. Και σήμερα αν τεθούν στον λαό τα σχέδια που συζητιούνται θα τα απορρίψει.
Ποιες ανάγκες σας καλύπτει η ενασχόληση με την ποίηση και τη ζωγραφική; Τι προσδοκάτε σήμερα; Αν μου έλειπαν δεν θα είχα ψυχική σταθερότητα, γιατί η πολιτική είναι σκληρή, στεγνή. Ο πολιτικός πρέπει να έχει συναίσθημα, χωρίς να είναι δούλος του, να είναι ρεαλιστής με την σωστή έννοια. Μεταξύ αιθεροβαμόνων και των ονειροκτόνων, προτιμώ τους αιθεροβάμονες γιατί κάποτε μετατρέπονται σε αιθεροδαμαστές, ενώ οι ονειροκτόνοι, σκοτώνουν τα όνειρα. Δεν αγωνιώ για το τέρμα, είμαι πάνω από 90 ετών, αγωνιώ μην με βρει το τέρμα, χωρίς το τέρμα της κατοχής. Αυτό είναι ό, τι μου απέμεινε.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΒΑΣΟΥ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗ ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΟΜΠΟΥΛΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΤΑΙ ΣΤΟΝ "ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"
|