της ΜΑΡΙΑΣ ΦΛΩΡΟΥ
Άνθρακας ο χρυσός! Η διεθνής βοήθεια που έλαβε μετά κόπων και βασάνων η ελληνική κυβέρνηση δεν ήταν για τη σωτηρία της χώρας! Τον σχετικό μύθο καταρρίπτει με συνέντευξη του στην Der Spiegel ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Καρλ Όττο Πελλ, αποκαλύπτοντας πως το σχέδιο σωτηρίας είναι μόνο «για να σωθούν οι τράπεζες και οι πλούσιοι Έλληνες».
Ο Όττο Πελλ, κατακρίνει την όλη κατάσταση, υποστηρίζει ότι υπήρχαν κι άλλες λύσεις και – μαντέψτε – η μία από αυτές θα ήταν η Ελλάδα να μην είχε αποτελέσει ποτέ μέρος της ευρωζώνης, ενώ σύμφωνα με τα λεγόμενά του, ποτέ δεν είναι αργά για να βγει εκτός ο Έλλην ασθενής, να επιστρέψει στη δραχμή και η ζωή στο «βασίλειο» της ευρωζώνης να συνεχιστεί…ανέφελα. Εξακολουθεί ωστόσο να πιστεύει πως το ευρώ είναι ένα ισχυρό νόμισμα και, σύμφωνα με τον ίδιο δεν υπάρχουν κερδοσκόποι καθώς όλα αυτά είναι «φυσιολογικές τακτικές της αγοράς»...
Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως εξής:
Spiegel: Κύριε Πελλ, εξακολουθείτε να επενδύετε στο ευρώ, ή το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα έχει γίνει πολύ ασταθές τώρα τελευταία; Pöhl: Διαθέτω ακόμα ρευστό σε ευρώ, αλλά πρόκειται για μια δικαιολογημένη ερώτηση. Υπάρχει ακόμα ο κίνδυνος το ευρώ να γίνει ένα πολύ αδύναμο νόμισμα. Spiegel: Η ισοτιμία με το δολάριο είναι ακόμα πολύ κοντά με το 1,25$. Ποιο είναι το πρόβλημα; Pöhl: Η βάση του ευρώ άλλαξε πλήρως εξαιτίας της απόφασης των χωρών της ευρωζώνης να μετατραπούν σε μία ένωση μεταφοράς κεφαλαίων. Πρόκειται για μία παραβίαση όλων των κανόνων. Στις συνθήκες οι οποίες διέπουν την λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίζεται σαφέστατα ότι καμία χώρα δεν ευθύνεται για τα χρέη μίας άλλης. Ωστόσο αυτό είναι ακριβώς ότι γίνεται τώρα. Σε αυτό προστίθεται το γεγονός ότι, ενάντια σε όλες τις δηλώσεις της καθώς και ενάντια σε όλες τις ρητές απαγορεύσεις του καταστατικού της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα(ΕΚΤ) έχει αναμειχθεί στη χρηματοδότηση κρατών. Προφανώς όλα αυτά πρόκειται να έχουν έναν αντίκτυπο. Spiegel: Τι πιστεύετε ότι πρόκειται αν συμβεί; Pöhl: Η αξία του ευρώ έχει ήδη βυθιστεί σε σχέση με μια ολόκληρη λίστα από άλλα νομίσματα. Αυτή η πορεία υα μπορούσε να συνεχιστεί επειδή, αυτό που στην ουσία κάναμε, ήταν να εγγυηθούμε για έναν μεγάλο αριθμό πιο αδύναμων νομισμάτων, τα οποία δε θα έπρεπε να έχει επιτραπεί να αποτελέσουν τμήμα του ευρώ. Spiegel: Η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι δεν υπήρχε καμία εναλλακτική λύση σε ότι αφορά το πακέτο στήριξης για την Ελλάδα, ούτε σε ότι αφορά άλλες χώρες που βαρύνονται με χρέη. Pöhl: Δεν το πιστεύω αυτό. Φυσικά και υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις. Για παράδειγμα, σε πρώτη φάση να μην είχαμε επιτρέψει στην Ελλάδα να αποτελέσει μέρος της ευρωζώνης. Spiegel: Αυτό μπορεί να αληθεύει. Αλλά είναι ένα λάθος το οποίο έγινε πολλά χρόνια πριν. Pöhl: Όπως και να έχει, ήταν λάθος. Αυτό είναι τελείως ξεκάθαρο. Θα περίμενα επίσης η (Ευρωπαϊκή) Κομισιόν και η ΕΚΤ να έχουν επέμβει νωρίτερα. Θα έπρεπε να είχαν καταλάβει ότι μια μικρή, πραγματικά πολύ μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα, χωρίς βιομηχανικές βάσεις θα ήταν αδύνατον να αποπληρώσει 300€ δις. χρέους. Spiegel: Σύμφωνα με το πακέτο στήριξης, πρόκειται για την ακρίβεια για 350€ δις… Pöhl: τα οποία και αυτή η χώρα έχει ακόμα λιγότερες πιθανότητες να αποπληρώσει. Χωρίς ένα «ψαλίδισμα», μία εν μέρει διαγραφή χρεών, κάτι τέτοιο δεν μπορεί και δεν πρόκειται να γίνει. Γιατί λοιπόν όχι αμέσως; Αυτό θα μπορούσε να είναι μία εναλλακτική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να έχει ανακοινώσει μισό χρόνο πριν – ή και νωρίτερα – ότι το ελληνικό χρέος χρειαζόταν αναδιάρθρωση. Spiegel: Ωστόσο αυτό σύμφωνα με την Καγκελάριο Μέρκελ, κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ένα ντόμινο επιπτώσεων για άλλα Ευρωπαϊκά Κράτη που αντιμετωπίζουν κρίση λόγω του χρέους τους. Pöhl: Δεν το πιστεύω αυτό. Νομίζω ότι πρόκειται για κάτι εξ’ολοκλήρου διαφορετικό. Spiegel: Όπως; Pöhl: Είχε να κάνει με την προστασία των γερμανικών, αλλά κυρίως των γαλλικών τραπεζών, από τις διαγραφές χρεών. Την ημέρα που συμφωνήθηκε το πακέτο στήριξης οι μετοχές των γαλλικών Τραπεζών αυξήθηκαν κατά 24 τοις εκατό. Παρατηρώντας αυτό, μπορεί κανείς να καταλάβει περί τίνος πραγματικά επρόκειτο – συγκεκριμένα, περί της διάσωσης των τραπεζών και των πλουσίων Ελλήνων. Spiegel: Στην κατάσταση της παρούσας κρίσης και με όλη αυτήν την αναταραχή στις αγορές, υπήρξε πράγματι η ευκαιρία να μοιραστεί το κόστος του σχεδίου στήριξης με πιστωτές; Pöhl: Πιστεύω πως ναι. Θα μπορούσαν αν έχουν μειώσει το χρέος κατά ένα τρίτο. Τότε οι τράπεζες θα έπρεπε αν διαγράψουν το ένα τρίτο των ασφάλιστρων. Spiegel: Υπήρχε ο φόβος ότι οι επενδυτές δεν θα πλησίαζαν τα ομόλογα της ελληνικής Κυβέρνησης για χρόνια ολόκληρα, ούτε επίσης τα ομόλογα οποιασδήποτε άλλης νοτιο-ευρωπαϊκής χώρας. Pöhl: Πιστεύω ότι θα είχε συμβεί το ακριβώς αντίθετο. Οι επενδυτές γρήγορα θα έβλεπαν ότι η Ελλάδα θα λάμβανε γρήγορα μία χείρα βοηθείας στα προβλήματα με τα χρέη της και για αυτόν το λόγο σύντομα θα αποκαθίστατο η εμπιστοσύνη. Ωστόσο αυτή η στιγμή παρήλθε και τώρα αντιμετωπίζουμε αυτό το χάος. Spiegel: Πως είναι δυνατόν η βάση του ευρώ να «εγκαταλείφθηκε», ουσιαστικά εν μία νυκτί; Pöhl: Πράγματι αυτό συνέβη με μια μονοκοντυλιά – και μάλιστα συνέβη και στο γερμανικό Κοινοβούλιο. Εκεί που όλοι ασχολούντο με τα παράπονα για τους κερδοσκόπους ξαφνικά, όλα φαίνονται δυνατά. Spiegel: Δεν πιστεύετε στις συχνά επικαλούμενες επιθέσεις που διαπράττονται από τζογαδόρους του νομίσματος, κυνηγούς περιουσιών και κερδοσκόπους; Pöhl: Όχι. Πολλοί από αυτούς που αναφέρονται είναι απολύτως αξιόπιστοι οργανισμοί – τράπεζες, αλλά και ασφαλιστικές και επενδυτικές εταιρείες και συνταξιοδοτικά ταμεία – οι οποίοι απλώς επωφελούνται της κατάστασης. Αυτό είναι απολύτως προφανές. Για αυτό, άλλωστε, υπάρχει και η αγορά. Spiegel: Πιστεύετε πραγματικά ότι τα συνταξιοδοτικά ταμεία θα έπρεπε να παίζουν στο χρηματιστήριο με ομόλογα αυξημένου κινδύνου; Pöhl: Όχι. Θα πρέπει να επενδύουν τα χρήματα των επενδυτών τους με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια. Στην περίπτωση που η πιστοληπτική διαβάθμιση ενός οφειλέτη μειωθεί επειδή ο εν λόγω οφειλέτης διάγει για πολλά χρόνια βίο πέρα των πραγματικών δυνατοτήτων του, είναι πολύ λογικό αυτοί οι οργανισμοί να ξεφορτώνονται από αυτά τα ομόλογα- εφόσον αυτά πλέον δεν είναι ασφαλή. Τότε, άλλοι επενδυτές τα αγοράζουν σε χαμηλότερη τιμή. Έχουν μεγαλύτερη επιστροφή κέρδους αλλά και μεγαλύτερο ρίσκο. Αυτή είναι μια απολύτως φυσιολογική τακτική στην αγορά. Spiegel: Με την εξαίρεση ότι, αυτή τη στιγμή, οι κερδοσκόποι δεν έχουν κανένα ρίσκο εφόσον τα μέλη της ευρωζώνης εγγυώνται για το χρέος της Ελλάδας. Pöhl: Ναι, κι αυτό είναι επιβλαβές. Σημαίνει ότι δεν είναι συγχρονισμένος ο βασικός μηχανισμός ισορροπίας της οικονομίας της αγοράς. Spiegel: Είναι πιθανό οι ίδιοι οι πολιτικοί να εφηύραν όλη αυτή την άγρια κερδοσκοπία προκειμένου να καταφέρουν μια ρωγμή στους κανόνες της Συνθήκης της Λισαβόνας και της ΕΚΤ; Pöhl: Φυσικά και είναι πιθανό. Για την ακρίβεια, είναι αρκετά αληθοφανές. Spiegel: Ποιες θα είναι οι πολιτικές συνέπειες αυτής της κρίσης; Pöhl: Όλος ο μηχανισμός της Ευρωπαϊκής κοινότητας θα αλλάξει. Η ΕΕ είναι μια ομοσπονδία εθνών, όχι μια ομοσπονδιακή δημοκρατία. Ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει τώρα πολύ μεγαλύτερη δύναμη και εξουσία, καθώς και τη δυνατότητα να επεμβαίνει στη νομοθεσία περί εθνικού προϋπολογισμού. Αυτό είναι, ωστόσο, συνταγματικά προβληματικό στη Γερμανία. Spiegel: Παρ’ όλ’ αυτά, αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως μία θετική εξέλιξη. Για πολύ καιρό, οι επικριτές έλεγαν ότι προτού αποκτήσουμε μία πραγματική νομισματική ένωση, χρειαζόμαστε κοινή δημοσιονομική και οικονομική πολιτική. Σίγουρα αυτή η κρίση έφερε την ΕΕ πιο κοντά σε αυτό το στόχο. Pöhl: Ναι, αυτό είναι το λογικό επόμενο βήμα της ένωσής μας, αλλά θα πρέπει να φορτωθούμε το βάρος της ευθύνης. Αρκεί κανείς να σκεφτεί τι πρόκειται αυτό να κοστίσει σε εμάς τους Γερμανούς. Θα προτιμούσα τα πράγματα να μην είχαν προχωρήσει τόσο πολύ. Spiegel: Στο παρελθόν, οι τραπεζίτες της Bundesbank, της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας, είχαν αντιταχθεί σφοδρά σε οποιαδήποτε πολιτική παρέμβαση – για παράδειγμα, όταν η κυβέρνηση ήθελε να αποκτήσει τον έλεγχο των αποθεμάτων σε χρυσό. Αυτή τη στιγμή έχουν σπάσει ακόμα μεγαλύτερα ταμπού κι ωστόσο υπήρξε πολύ μικρότερη αποδοκιμασία. Γιατι; Pöhl: Ο πρόεδρος της Bundesbank, Axel Weber, έχει αυτή τη στιγμή δεμένα τα χέρια. Εδώ και πολύ καιρό προειδοποιούσε για αυτού του είδους τις εξελίξεις και συνεχίζει αν το κάνει αλλά, είναι πολύ δύσκολο να επιμείνει ενώπιον μιας πολιτικής πλειοψηφίας. Spiegel: Ειδικά όταν ελπίζει στην προεδρία της ΕΚΤ και αυτό εξαρτάται από την αγαθή προαίρεση των πολιτικών. Pöhl: Ίσως να παίζει κι αυτό κάποιο ρόλο. Spiegel: Στις διαδικασίες για τη νομισματική ένωση που σχηματίστηκε όταν η Γερμανία ενώθηκε το 1990, ειπώθηκε ότι αν κάτι δεν είναι σωστά μελετημένο οικονομικά, τότε πρόκειται και για πολιτικό λάθος. Το πακέτο στήριξης για τις παραπαίουσες χώρες της ευρωζώνης έχει λογική; Pöhl: Εξαρτάται από το τι θέλει αν επιτύχει κάποιος. Αν ο στόχος ήταν απλώς να ηρεμήσουν προσωρινά οι αγορές, τότε ναι. Αλλά δεν μπορεί να είναι αυτός ο μόνος λόγος. Spiegel: Το λέτε επειδή θα έχει υπερβολικά παράπλευρα αποτελέσματα; Pöhl: Φυσικά. Φανταστείτε τι θα γινόταν αν άρχιζαν οι διεκδικήσεις. Η Γερμανία θα έπρεπε να πληρώσει αμέτρητα δισεκατομμύρια, κάτι που είναι τρομερό. Και το ευρώ θα μπορούσε αν καταντήσει ένα πολύ αδύναμο νόμισμα. Spiegel: Εάν ήσαστε πρόεδρος της Βundesbank σήμερα, θα δίνατε εντολή για την έκδοση γερμανικών μάρκων, για την περίπτωση που ήταν απαραίτητα; Pöhl: Όχι, όχι. Δεν έχουμε φτάσει εκεί ακόμα. Κατά τη γνώμη μου, το ευρώ δεν βρίσκεται σε κίνδυνο. Ίσως μία από τις μικρότερες χώρες να αναγκαστεί αν φύγει από τη νομισματική ένωση. Spiegel: Πως θα γινόταν αυτό; Pöhl: Αν μείνουμε στην περίπτωση που συζητούσαμε, κάτι τέτοιο θα περιελάμβανε την Ελλάδα, η οποία θα επέστρεφε στη δραχμή. Spiegel: Μα η Ελλάδα δε φαίνεται να έχει τη διάθεση για κάτι τέτοιο – και θα ήταν ενάντια στις ευρωπαϊκές συμφωνίες να αναγκάσουν την Αθήνα να φύγει από τη νομισματική ένωση. Pöhl: Σωστά. Όσο μια χώρα λαμβάνει τέτοια μαζική υποστήριξη, φυσικά δε θα είχε κανένα όφελος να γυρίσει την πλάτη της στο ευρώ. Spiegel: Πιστεύετε ότι αυτό θα μπορούσε να αλλάξει; Pöhl: Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, δεν θα το απέκλεια.
|